http://www.thaifancyfish.com
สร้างเว็บไซต์Engine by iGetWeb.com

 หน้าแรก

 บทความ

 ข่าวสาร สาระ

 เว็บบอร์ด

 รวมรูปภาพ

 Fish for sale

 ประกาศขายสินค้าฟรี


Instagram

Google+
 

 




หนอนสมอ ตัวเล็กแต่ร้าย

หนอนสมอ ตัวเล็กแต่ร้าย
 

 

หนอนสมอ

สำหรับผู้ลี้ยงปลา ไม่ว่าจะเลี้ยงปลาสวยงามหรือปลาเนื้อเพื่อการบริโภค ย่อมจะคุ้นเคยกับโรคต่างๆที่เกิดขึ้นกับปลาเป็นอย่างดี เพราะโดยส่วนมากก็จะมาจากสาเหตุเดียวกันหรือมีอาการที่คล้ายคลึงกัน และโรคที่เกิดจากปลาสวยงามนั้นส่วนหนึ่งก็มาจากปรสิตภายนอกอย่างเช่น หนอนสมอ

หนอนสมอคืออะไร?

หลายครั้งเราคงได้ยินนักเลี้ยงปลาหรือผู้เพาะพันธุ์ปลาพูดถึงคำว่า หนอนสมอ แล้วเราทราบกันหรือไม่ว่าหนอนสมอนั้นมันคืออะไร? และพวกมันมีวงจรชีวิตแบบไหนและทำไมมันถึงมีผลร้ายกับปลาของเรา หนอนสมอเป็นพยาธิที่พบเสมอในปลาน้ำจืด การแพร่ระบาดของโรคนี้มักเกิดขึ้นในช่วงฤดูร้อนมากกว่าฤดูอื่นๆ และสามารถแพร่กระจายเป็นไปอย่างรวดเร็ว ถ้าสังเกตอย่างละเอียดมักพบว่าบริเวณตามผิวตัวปลา ครีบ ซอกเกล็ด บริเวณช่องปาก และขากรรไกร จะมีชิ้นส่วนที่มีลักษณะเหมือนเส้นด้ายติดอยู่และมีอาการตกเลือดด้วย ถ้าลองพิจารณาดูที่บริเวณตัวปลาอย่างใกล้ชิดจะพบว่าเส้นเล็กๆเหล่านั้นคือพยาธิชนิดหนึ่งซึ่งมีขนาดใหญ่มองเห็นได้ด้วยตาเปล่า ซึ่งเราเรียกว่า หนอนสมอ

 

ลักษณะของหนอนสมอ

หนอนสมอจะมีส่วนหัวซึ่งเหมือนสมอเรือยื่นออกไป 2-4 อัน ขึ้นอยู่กับชนิดของหนอนสมอ และใช้ส่วนหัวนี้ฝังเข้าไปในเนื้อเยื่อปลา ส่วนของคอและลำตัวเป็นรูปทรงกระบอก ส่วนปลายสุดจะมีถุงไข่ 1 คู่ ไข่มีลักษณะกลม รี เมื่อไข่แก่ และฟักออกเป็นตัวอ่อนๆจะพัฒนาเป็นตัวเต็มวัย โดยการลอกคราบหลายครั้ง ตัวอ่อนเหล่านี้มีรูปร่างคล้ายไรน้ำ ตัวอ่อนระยะสุดท้ายเป็นระยะที่เข้าทำอันตรายปลา โดยจะเกาะตามผิวลำตัวปลาเพื่อกินเมือกและของเหลวในเนื้อเยื่อปลา

จากนั้น จะพัฒนาส่วนหัวเป็นที่ยึดเกาะ คล้ายสมอฝังอยู่ในกล้ามเนื้อทำให้บริเวณที่เข้าเกาะ มีบาดแผล และเลือดซึมออกมามองดูเป็นรอยช้ำ ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 1-3 มิลลิเมตรหลังจากนั้นแบคทีเรีย หรือเชื้อราก็จะเข้าทำอันตรายปลาต่อไปปลาที่เป็นโรคนี้มีหลายชนิด ได้แก่ ปลาแรด กะพงขาว บู่ ตะเพียนขาว ปลาคาร์ฟ เป็นต้น

หนอนสมอ Anchor worms มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Lernaea sp. จัดอยู่ในไฟลัม (Phylum) Arthropoda พวกเดียวกับแมลง และ กุ้งปู อยู่ในชั้น สับไฟลัม (Subphylum) Crestacea อยู่ในคลาส (Class) Copepoda หรือกลุ่มเดียวกับ โคพีพอด ต่างๆ อยู่ในอันดับ (Order) Cyclopoida ครอบครัว (Family) Lernaeidae ซึ่งเป็นครอบครัวของหนอนสมอชนิดต่างๆ หนอนสมอโดยทั่วไป มีขนาดยาวประมาณ 10-22 มิลลิเมตร กว้าง 0.5-1.2 มิลลิเมตร เป็นปรสิตที่พบในปลาน้ำจืดได้หลากหลาย ไม่จำกัดชนิด มีวงจรชีวิต 3 ระยะคือ ระยะตัวอ่อน หรือ Nauplius เป็นระยะที่ไม่กินอาหาร ทำการลอกคราบหลายครั้งเข้าสู่ระยะต่อไป และว่ายน้ำหาโฮสต์ (Host) หรือ ปลาเคราะห์ร้ายเกาะ เมื่อหาปลาเกาะได้แล้ว ก็จะเข้าสู่ระยะ copepodid ซึ่งมีขนาดเล็ก สามารถเคลื่อนที่ไปยังส่วนต่างๆบนเมือกผิวหนังปลาได้แต่ยังไม่ทำอันตรายปลา ต่อจากนั้นก็จะทำการผสมพันธุ์กัน เมื่อภายหลังผสมพันธุ์แล้ว หนอนสมอเพศเมียก็จะใช้ส่วนหัว ซึ่งประกอบด้วยตะขอ (Hook) แหลมคม 4 อัน เจาะฝังลึกเข้าไปในเนื้อเยื่อปลา เรียกระยะนี้ว่า physogastric ค่ะ หนอนสมอเพศเมียจะมีถุงไข่ขนาดใหญ่สองถุง ห้อยติดอยู่บริเวณท้ายลำตัว ซึ่งบรรจุไปด้วยไข่มากมายมากกว่า 700 ฟอง ซึ่งจะแตกออกกลายเป็นตัวอ่อน microscopic free-swimming ต่อไป วงจรชีวิตทั้งหมด กินเวลา ประมาณ 15 วัน

   ลักษณะอาการของปลาที่เป็นโรคจากหนอนสมอ

 

ปลาที่เป็นโรคนี้จะมีอาการซึมลง ไม่ค่อยกินอาหาร ผอมแห้งกระพุ้งแก้มเปิดอ้า บริเวณผิวหนัง ปากและครีบจะมีรอยสีแดงเป็นจ้ำ ๆ ตามตัวจะมีรอยช้ำเลือดและมีหนอนสมอเกาะติดอยู่ที่แผล ปลาจะปล่อยเมือกออกมาทำให้น้ำขุ่นเป็นสัญญาณเตือนว่าปลากำลังไม่สบาย และโรคนี้อาจทำให้ถึงตายได้ถ้าไม่รีบรักษา …..สาเหตุ เกิดจากเชื้อ Lernaea sp. รูปร่างเพรียวยาวขนาด 6-12 มม. กว้าง 0.5-1.2มม.

วิธีการป้องกันและรักษา

1. ควรย้ายปลาที่มีหนอนสมอเกาะอยู่ไปไว้ในถังอื่นประมาณ 3- 4 อาทิตย์ ทั้งนี้เพื่อกันไม่ให้ตัวอ่อนของหนอนสมอที่เพิ่งออกเป็นตัวมีที่ยืดเกาะก็จะทำให้มัน ตายไปเองไค้

2. แช่ปลาที่มีพยาธิในสารละลายดิพเทอเร็กซ์ (ยาฆ่าแมลง) เข้มข้น 0.25-0.5 พีพีเอ็ม อย่างน้อย 24 ชั่วโมง แล้วทำการแช่ซ้ำอีกทุก 5-7 วัน ให้แช่ติดติดกันประมาณ 4 ครั้ง เพื่อกำจัดตัวเต็มวัย และตัวอ่อนให้หมดไป

ข้อควรระวังสำหรับลูกปลาขนาดเล็ก ห้ามใช้ดิพเทอร์เร็กซ์เข้มข้นมากกว่า 0.25 พีพีเอ็ม เนื่องจากทำให้ลูกปลาตายได้ และดิพเทอร์เรกซ์เป็นสารเคมีที่ต้องใช้ด้วยความระมัดระวัง เนื่องจากถ้าคำนวณปริมาณสารเคมีที่ใช้ผิดพลาดเพียงนิดหน่อยก็สามารถฆ่าปลาได้ด้วย

ดังนั้นการคำนวณปริมาตรน้ำ และปริมาณสารเคมีให้ถูกต้องจึงเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง ลักษณะอาการปลาที่ผิดปกติ หลังจากได้สัมผัสกับดิพเทอร์เร็กซ์ที่เข้มข้นมากเกินไป ให้สังเกตดังนี้คือ ปลาจะแสดงอาการตื่นตกใจ ว่ายน้ำไปมาอย่างรวดเร็ว การปิดเปิดกระพุ้งแก้มเร็วขึ้น กล้ามเนื้อกระตุก และควรแก้ไขโดยการเติมน้ำในบ่อหรือย้ายปลาไปลงในตู้อื่น

3. การกำจัดหนอนสมอในบ่อที่ไม่มีปลาอยู่แล้ว สามารถกำจัดให้หมด ไปได้โดยการละลายดิพเทอเร็กซ์ 2 กรัมต่อน้ำ 1,000 ลิตร แล้วสาดลงไปในบ่อ ให้ทั่วทิ้งไว้ 1-2 อาทิตย์ แล้วจึงนำปลากลับมาเลี้ยงตามเดิม

เอาเป็นว่าตอนนี้เราพอจะเข้าใจเรื่องหนอนสมอกันไปบ้างพอสมควร ดังนั้นในครั้งต่อไปเมื่อเพื่อนๆนักเลี้ยงปลาสวยงาม พบกับปัญหาจากหนอนสมอก็คงจะสามารถรักษาปลาที่มีอาการป่วยจากหนอนสมอได้ แต่สิ่งที่ดีที่สุดในการเลี้ยงปลาสวยงามก็คือการระวังป้องกันไม่ให้เกิดโรคพวกนี้จะดีที่สุดครับ

ขอให้มีความสุขในการเลี้ยงปลาครับ

www.thaifancyfish.com นิตยสารปลาสวยงามออนไลน์

Tags : ปลาสวยงาม การเี้ลี้ยงปลาสวยงาม สารคดีปลาสวยงาม โรคปลาสวยงาม ท่องเที่ยวเมืองไทย แหล่งท่องเที่ยว สถานที่ท่องเที่ยว

view

สถิติ

เปิดเว็บ26/10/2009
อัพเดท08/08/2017
ผู้เข้าชม4,065,109
เปิดเพจ5,472,269
ฟาร์มปลาทองรายแรกในบ้านโปร่งราชบุรี

โรงเรียนสอนศิลปะและคอมพิวเตอร์กราฟิก Art For Fun



 หน้าแรก

 บทความ

 เว็บบอร์ด

รวมรูปภาพ

ลงประกาศขายสินค้า

 ติดต่อเรา

[close]
view